Stan niewypłacalności oznacza, że wnioskodawca trwale utracił zdolność do regulowania swoich zobowiązań finansowych. Jest to sytuacja, w której wartość majątku i wysokość dochodów wnioskodawcy, w zestawieniu z podstawowymi kosztami utrzymania, uniemożliwia spłacanie zadłużenia. Upadłość konsumencka to postępowanie skierowane do osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Z upadłości konsumenckiej nie mogą skorzystać przedsiębiorcy. Ten rodzaj upadłości skierowany jest do osób, które nie są w stanie spłacić swoich zobowiązań samodzielnie, a ich celem stało się całkowite lub przynajmniej częściowe oddłużenie. Upadłość może dotyczyć jedynie zobowiązań, które zaistniały przed jej ogłoszeniem. Sądem właściwym dla ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest sąd rejonowy właściwy dla głównego miejsca działalności dłużnika, rzeczowo będzie to wydział gospodarczy zajmujący się sprawami upadłościowymi. Z upadłością wiąże się również ograniczone prawo do dysponowania swoim majątkiem, ponieważ kontrolę nad majątkiem przejmuje wyznaczony syndyk. Dłużnik zobowiązany jest taki majątek przekazać syndykowi.
Ogłoszenie upadłości konsumenckiej powoduje natychmiastowe powstanie rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami, a sam majątek przybiera formę tzw. masy upadłościowej, której celem jest spłata zobowiązań oraz kosztów postępowania sądowego. Po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej dłużnik zostanie pozbawiony majątku, który będzie przeznaczony na spłatę długów.